Nhà nông có cối xay nước Osawa-no-Sato Thành phố Mitaka

Tóm tắt

​Nhà nông có cối xay nước Osawa-no-Sato Thành phố Mitaka​ là nơi lưu giữ cối xay nước thường được gọi là "Shinguruma" cùng các công trình nhà nông ven sông Nogawa. Cối xay nước được dựng vào khoảng năm 1808 và liên tục quay trong suốt 160 năm cho đến khoảng năm 1968 để xay xát gạo và nghiền bột. Công trình là Di sản văn hóa dân gian hữu hình của Thủ đô Tokyo và cũng được Hội Kỹ sư Cơ khí Nhật Bản công nhận là Di sản Kỹ thuật Cơ khí.

• ​Bánh xe nước có đường kính khoảng 4,6 mét​​: Bánh xe quay nhờ sức nước, quay từ 10 đến 12 vòng mỗi phút và có công suất khoảng 6 mã lực
• ​Bánh răng gỗ và chày giã​​: Hệ thống bánh răng gỗ ghép mộng tinh xảo truyền lực, nâng lên và hạ xuống những chiếc chày lớn bằng gỗ cây du Nhật Bản (keyaki)
• ​Các công trình nhà nông​​: Nhà chính, nhà kho trát đất, nhà kho chứa đồ và dấu tích của mương dẫn nước chạy cối xay vẫn còn nguyên vẹn, phản ánh diện mạo xưa kia của một hộ nông gia làm nghề cối xay nước

Lịch sử và Điểm nổi bật

​Nhà nông có cối xay nước Osawa-no-Sato Thành phố Mitaka​ sở hữu một trong những cối xay nước tiêu biểu hàng đầu Nhật Bản, thường được gọi là "Shinguruma". Được xây dựng vào khoảng năm Bunka thứ 5 (năm 1808) thời kỳ Edo, cối xay đã trải qua nhiều lần cải tiến. Thiết bị hiện nay là một cối xay nước cỡ lớn kiểu hai cánh, trang bị 14 cối giã (tsukiusu), 14 chày giã và 2 cối xay nghiền, đại diện cho các cối xay nước phục vụ kinh doanh ở vùng Musashino cả về quy mô lẫn hình thức.

Cối xay nước ở vùng Musashino bắt đầu được dựng lên nhiều từ thời kỳ Edo gắn liền với việc khai hoang đồng ruộng mới, đạt đến giai đoạn cực thịnh từ cuối thời Meiji đến thời Taisho. Gia tộc Minegishi đã tham gia quản lý cối xay nước qua 5 thế hệ kể từ năm Bunka thứ 14 (năm 1817). Cối xay đã quay bền bỉ suốt 160 năm để xát gạo và xay bột, nhưng đến khoảng năm Showa thứ 43 (năm 1968), công trình đã phải dừng lại do việc chỉnh trang sông Nogawa làm thay đổi dòng chảy. Dẫu vậy, nhờ sự giữ gìn cẩn trọng toàn bộ cối xay nước của ông Minegishi Kiyoshi, người chủ đời thứ 8, hệ thống máy móc phức tạp này vẫn được lưu giữ trong tình trạng tốt cho đến ngày nay.

Trong khuôn viên vẫn còn các công trình như nhà chính, gian bếp sinh hoạt (katte), nhà kho trát đất, nhà kho chứa đồ cùng dấu tích của mương dẫn nước cấp cho cối xay. Năm Heisei thứ 10 (1998), Thủ đô Tokyo đã chỉ định nơi đây là Di sản văn hóa dân gian hữu hình với tên gọi "Nhà nông kinh doanh cối xay nước Musashino (Lưu vực sông Nogawa)". Năm 2009, Hội Kỹ sư Cơ khí Nhật Bản đã công nhận nơi này là Di sản Kỹ thuật Cơ khí dưới tên "Xưởng cối xay nước Minegishi cũ". Hiện nay cơ sở do Thành phố Mitaka quản lý và mở cửa cho công chúng tham quan.

Điểm tham quan và trải nghiệm

• ​Bánh xe nước​​: Bánh xe nước quay đón dòng chảy có đường kính khoảng 4,6 mét. Đây là kiểu cối xay nước đón nước ở giữa thân (chugake) phổ biến ở vùng Musashino, quay từ 10 đến 12 vòng mỗi phút và có sức mạnh khoảng 6 mã lực. Hiện nay, bánh xe quay nhờ máy bơm hút nước tích trữ từ bể ngầm dưới lòng đất.
• ​Bánh răng gỗ​​: Phần lớn các bánh răng là loại bánh răng ghép mộng, được tạo thành bằng cách đẽo từng chiếc răng gỗ rồi ráp lại. Ở Musashino, bánh răng được gọi là manriki. Trục chính và trục gạt nâng chày (tsukishinbo) được ghép vuông góc với nhau, các cặp bánh răng ăn khớp đều được thiết kế lồng kép tầng lớn tầng nhỏ—đây là một sáng tạo độc đáo không thể tìm thấy ở nơi nào khác.
• ​Chày giã và cối giã​​: Chuyển động quay của bánh xe nước được chuyển đổi qua trục và bánh răng thành chuyển động nâng lên hạ xuống theo chiều dọc của chày giã. Chiếc chày được làm từ gỗ cây du Nhật Bản vuông vắn, dài khoảng 3 mét và nặng khoảng 44 kg. Ngày thường chỉ có bánh xe nước quay; chày và cối giã chỉ hoạt động trong những dịp mở cửa đặc biệt.

Gợi ý dạo bước

Tại điểm tham quan có hướng dẫn viên là người dân địa phương thuyết minh. Nếu quan sát theo thứ tự truyền lực từ bánh xe nước sang trục chính, bánh răng rồi đến chày giã, bạn sẽ dễ dàng nắm bắt được cơ chế vận hành của cối xay.

Để di chuyển bằng xe buýt, bạn lên xe từ Cửa Nam Ga JR Mitaka, xuống tại trạm "Ryugenji" rồi đi bộ khoảng 5 phút. Gần đó còn có Nhà cổ Osawa-no-Sato. Nơi đây cách Cơ sở Mitaka Đài Thiên văn Quốc gia Nhật Bản khoảng 610 mét về phía đông-đông nam, và cách Công viên Nogawa Thủ đô Tokyo khoảng 840 mét về phía bắc-tây bắc.