Chùa Jiko-in

Tóm tắt

Chùa Jiko-in là một ngôi chùa thuộc phái Daitoku-ji của tông Lâm Tế (Rinzai), do Katagiri Sekishu – một daimyo và cũng là người sáng lập trường phái trà đạo Sekishu-ryu – xây dựng vào năm 1663 làm chùa gia tộc cho cha mình. Thay vì là một ngôi chùa thông thường, toàn bộ khuôn viên được thiết kế như một phòng trà hoàn chỉnh. Shoin (gian thư phòng kiêm phòng tiếp khách) lợp mái tranh và các phòng trà là Tài sản Văn hóa Quan trọng, còn khu vườn là Di tích Lịch sử và Danh lam Thắng cảnh cấp quốc gia.

• ​Shoin lợp mái tranh​​: Tòa nhà có bề ngoài lợp mái tranh mộc mạc như nhà nông, trần nhà và xà ngang được hạ thấp để tạo cảm giác tĩnh tâm khi ngồi xuống.
• ​Vườn cây cắt tỉa​​: Hầu như không sử dụng đá, toàn bộ khuôn viên chùa được biến thành một khu vườn nhờ những khóm đỗ quyên satsuki cắt tỉa hình tròn và các hàng cây được xén tỉa công phu.
• ​Hai phòng trà​​: Nơi đây có phòng trà kích thước nijo-daime (hai chiếu tatami và một chiếu daime ngắn hơn) được xem là trà thất tiêu biểu của Sekishu, cùng một phòng trà ba chiếu còn được gọi là "Kan-chashitsu" (Nhàn Trà Thất).

Lịch sử và Điểm tham quan

Vào năm 1663, Katagiri Sadamasa, lãnh chúa đời thứ hai của phiên Koizumi, đã xây dựng ngôi chùa này trên lãnh địa của mình làm chùa gia tộc cho cha là Sadataka, vị lãnh chúa đời thứ nhất. Sadamasa là một bậc thầy trà đạo được biết đến với tên gọi Sekishu. Ngôi chùa thuộc phái Daitoku-ji của tông Lâm Tế, được thành lập với việc cung thỉnh hòa thượng Gyokushu từ chùa Daitoku-ji ở Kyoto về làm vị sư khai sơn.

Sekishu sinh năm 1605 tại Ibaraki xứ Settsu, là con trai của Sadataka – em trai của Katagiri Katsumoto. Về trà đạo chanoyu, ông theo học Kuwayama Sosen, người kế thừa dòng trà của Sen no Doan (con trai trưởng của Sen no Rikyu). Năm 1665, ông trở thành người chỉ dạy trà đạo cho shogun đời thứ tư Tokugawa Ietsuna. Những lời dạy của Sekishu sau này lan rộng thành trường phái "Sekishu-ryu". Những năm cuối đời, ông sống thanh tịnh tại ngôi chùa này và qua đời tại đây vào năm 1673.

Chùa Jiko-in là ngôi chùa còn lưu giữ trọn vẹn toàn bộ chuỗi không gian dùng để thết đãi khách bằng trà: từ con đường dẫn từ cổng vào các tòa nhà, gian phòng chiếu tatami và khu vườn, cho đến lối đi vườn roji dẫn vào một góc trà thất nhỏ nhắn. Khung cảnh do một nghệ nhân trà đạo sắp đặt vẫn được lưu giữ nguyên vẹn suốt hơn ba trăm năm.

Điểm tâm đắc khi thưởng ngoạn và trải nghiệm

• ​Lầu môn thành Ibaraki​​: Khi thành Ibaraki, nơi Sekishu sinh ra, bị phá hủy theo Lệnh một xứ một thành (Ikkoku Ichijo-rei), ông đã xin nhận lại cổng thành này và biến nó thành cổng chùa (sanmon). Phần mái đã được thay bằng mái tranh để hài hòa với shoin. Cổng hai tầng có cả tầng trên và tầng dưới đều lợp mái tranh là kiến trúc hiếm thấy trên toàn Nhật Bản. Đây cũng là chiếc cổng được nhà văn Shiga Naoya yêu thích.
• ​Shoin và khu vườn​​: Shoin lợp mái tranh giống nhà nông được hạ thấp trần và xà ngang để mang lại cảm giác an yên khi ngồi. Ngồi trong shoin, mở ra trước mắt là khu vườn với các khóm đỗ quyên satsuki cắt tròn cùng hàng chục loại cây trồng xen kẽ được cắt tỉa. Hầu như không dùng đến đá, toàn bộ khuôn viên chùa được tạo tác thành khu vườn hài hòa với cảnh quan xung quanh, lấy dãy núi phía đông Yamato ở đằng xa làm cảnh mượn (shakkei). Shoin là Tài sản Văn hóa Quan trọng, còn khu vườn là Di tích Lịch sử và Danh lam Thắng cảnh cấp quốc gia.
• ​Phòng trà và chozubachi​​: Phòng trà nijo-daime có hốc tường tokonoma nằm phía sau temae-datami (chiếu dành cho chủ nhân pha trà), theo bố cục "teishudoko", được coi là trà thất tiêu biểu của Sekishu. Trong số các phòng trà còn tồn tại mà niên đại và tác giả có thể chứng minh được, đây được cho là trà thất cổ nhất và là Tài sản Văn hóa Quan trọng. Ngoài ra còn có phòng trà ba chiếu gọi là "Kan-chashitsu". Bốn chậu nước, gồm chozubachi và tsukubai, do Sekishu tạo dựng đi kèm với shoin và phòng trà cũng là Tài sản Văn hóa Quan trọng.

Gợi ý dạo bước

Con đường dốc rẽ khỏi đường nhựa dẫn lên cánh cổng đầu tiên chính là omote-sando (lối vào chính) của Chùa Jiko-in. Hãy bước lên con dốc dài vài chục mét, đi qua Lầu môn thành Ibaraki lợp mái tranh để tiến về phía shoin. Ở phía đông của shoin có một hồ nước từ xưa đã được gọi là "Hồ sen Chùa Jiko-in" (Jiko-in Hasuike). Trên trần của chính điện xây dựng vào năm 1984 có bức tranh mây rồng vẽ bằng mực tàu.

Từ ga JR Yamato-Koizumi đi bộ mất khoảng 18 phút. Cách chùa khoảng 1,5 km về phía tây nam là Chùa Hoki-ji, rất thích hợp để kết hợp tham quan cùng nhau.